Vrijdagochtend word ik gewekt met het nieuws dat er in Huizen twee jonge meisjes door koolmonoxidevergiftiging zijn overleden. In Huizen hebben we veel woningen. Ik schrik dus vreselijk en bel snel met Joan van der Burgt, onze directeur in Gooi en Vechtstreek. Het is geen woning van ons waar het ongeluk heeft plaatsgevonden. Maar het blijft een vreselijk ongeluk, van wie de woning ook is.

WOZ-waarde en marktwaarde – kloof tussen theorie en praktijk – gevaar van open verbrandingstoestellen

Strategisch gedrag
Begin januari staat in het teken van nieuwjaarsrecepties. Met grote regelmaat komt mijn korte optreden in het NOS Journaal over de aanbiedingsplicht door corporaties ter sprake. Zonder uitzondering zijn mijn medereceptiegangers het eens met mijn standpunt. Ook prominente VVD’ers, waaronder een voormalig wethouder, zijn het met me eens. Het wetsontwerp ligt nu bij de Raad van State. Over ongeveer drie maanden brengt het hoogste adviescollege van de regering advies uit en gaat het wetsontwerp en het advies naar de Tweede Kamer en is het openbaar. Dan wordt duidelijk hoe huurders en corporaties creatief met de wet om kunnen gaan: welk strategisch gedrag ligt in de rede? Ik moet om te beginnen iets rechtzetten. In mijn voorlaatste blog gaf ik aan dat wij de woning moeten aanbieden tegen 90% van de WOZ-waarde. Dit klopt niet: het is de waarde in lege staat, dus de WOZ-waarde. De vraag is of de WOZ-waarde wel de marktwaarde uitdrukt. Ik geef een voorbeeld. De Alliantie heeft in het Andreas Ensemble huurwoningen en we verkopen er ook woningen. De WOZ-waarde van onze huurwoningen van 114 vierkante meter bedraagt € 287.500. Een woning met eenzelfde grootte verkopen we voor € 388.500. Ook corporaties kunnen strategisch gedrag aan de dag leggen en de woningen niet tegen de WOZ-waarde, maar tegen de echte marktwaarde aanbieden. Ik raad maar zo dat weinig huurders de behoefte voelen om te kopen. Ik sprak op een receptie iemand die een woning huurt in een buurt waar de Alliantie in het kader van ‘Amersfoort Vernieuwt’ flink investeert. Hij gaf aan van plan te zijn te wachten tot de investeringen effect hebben en op het moment dat de wijk in de lift zit te gaan kopen.

Over onszelf afgeroepen
Tijdens de receptie van de gemeente Amersfoort word ik door iemand woedend  aangesproken: ‘Ik heb het helemaal gehad met jullie corporaties. Het ‘right to buy’ hebben jullie over jezelf afgeroepen. Overal zijn lange wachtlijsten en jullie roepen dat jullie met minder sociale huurwoningen toe kunnen. Zelfs Aedes roept dit. Vind je het gek dat het kabinet het ijzer smeedt als het heet is?’ Ik kan zijn woede wel begrijpen. Je moet maar te horen krijgen dat je 13 jaar op een sociale huurwoning moet wachten en tegelijk vernemen dat er een plan wordt gelanceerd om nog meer sociale huurwoningen te verkopen. Hier wreekt zich het navrante verschil tussen de werkelijkheid en de statistieken. Als we het aantal mensen met een laag inkomen afzetten tegen het aantal sociale huurwoningen dat we hebben, zouden we met 700.000 sociale huurwoningen minder toe kunnen. In de praktijk wonen er in sociale huurwoningen ook mensen met een hoger inkomen. We kunnen deze woningen niet toewijzen aan huishoudens met een laag inkomen. Door de ellende op de koopwoningmarkt, de beschikking van de Europese Commissie en ook de noodzakelijke verkoop van huurwoningen verhuizen steeds minder mensen en kunnen we minder sociale huurwoningen toewijzen. In theorie hebben we te veel sociale huurwoningen, in de praktijk te weinig. Deze kloof kan alleen gedicht worden door een ingrijpende hervorming van de woningmarkt.

Koolmonoxide
Het is de nachtmerrie van iedere corporatiebestuurder: een telefoontje krijgen dat een huurder is overleden door koolmonoxidevergiftiging. Vrijdagochtend word ik gewekt met het nieuws dat er in Huizen twee jonge meisjes door koolmonoxidevergiftiging zijn overleden. In Huizen hebben we veel woningen. Ik schrik dus vreselijk en bel snel met Joan van der Burgt, onze directeur in Gooi en Vechtstreek. Het is geen woning van ons waar het ongeluk heeft plaatsgevonden. Maar het blijft een vreselijk ongeluk, van wie de woning ook is.

Veel woningen hebben nog open verbrandingstoestellen, zoals geisers. Daar ligt vergiftiging door koolmonoxide op de loer. Daar moet wat aan worden gedaan. Ik herinner me dat toen we in 1976 ons eerste huis kochten er een controleur van het Gemeentelijk Energiebedrijf (GEB) langskwam. Als de elektrische bedrading niet goed was, werd de woning niet aangesloten op het elektriciteitsnet. Ik verwacht niet dat dit voor open toestellen wordt ingevoerd. Ik zie het nog niet gebeuren dat er een controleur langskomt en bij de aanwezigheid van een geiser gastoevoer achterwege blijft. De overheid zou ten minste een campagne moeten voeren om open verbrandingstoestellen te vervangen door gesloten toestellen. Energiebedrijven die nog geisers verhuren, moeten hier direct mee ophouden en deze vervangen. Corporaties moeten het voorbeeld geven en prioriteit geven aan het uitbannen van geisers en dergelijke. De Alliantie heeft de afgelopen jaren een flink aantal open verbrandingstoestellen vervangen. De afgelopen vijf jaar hebben we 2800 toestellen vervangen door niet alleen veilige maar ook energiezuinige toestellen. In onze 56.000 woningen hebben we nog ongeveer 2100 open toestellen. Daar moeten we zo snel mogelijk vanaf.

Jim Schuyt (2 – 6 januari 2012)