De vastgoedfraude, de bouwfraude en de integriteitsproblemen bij woningcorporaties zijn voor het ministerie van VROM reden om de formateur van het nieuwe kabinet voorstellen voor te leggen om maatregelen te nemen.

Introductiedag nieuwe medewerkers – beelden en werkelijkheid rond pensioenen – tv-debat over problemen op woningmarkt – doorgaan met de wijkaanpak – cultuuromslag nodig in vastgoedbranche

Leuk werk
Ik bijt het spits af bij de introductiedag voor nieuwe medewerkers. Ik geniet weer van de twintig nieuwe collega’s. De verschillen zijn groot: jong en ouder, mannen en vrouwen, medewerker servicedienst en directeur. Ik houd onze nieuwe medewerkers voor waarom het zo leuk is om bij een corporatie, en bij de Alliantie in het bijzonder, te werken. We bouwen, verbeteren en verhuren woningen. We zetten ons in voor vitale wijken en realiseren woningen voor bijzondere doelgroepen. Wonen heeft voor mensen grote betekenis. Niet stenen maar mensen staan bij ons centraal. Voor een corporatie werken is heel wat anders dan bij een spijkerfabriek.

Unieke combinatie
Vrijdag lever ik een bijdrage aan het European Pension Debate dat voor de zevende keer wordt gehouden. Dit jaar staat de samenwerking tussen zorg, pensioen en wonen centraal. Net als bij de introductiedag houd ik mijn gehoor voor dat we een unieke combinatie vormen. Inkomen voor je oude dag, gezondheid en zorg en een dak boven je hoofd in een aantrekkelijke wijk, wat is er belangrijker voor mensen? Deze combinatie moeten we beter kunnen benutten. Ik stel voor om gezamenlijk vernieuwende projecten te starten. Als voorbeeld noem ik pensioen in natura: wonen met zorg. De directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, Paul Schnabel, houdt een interessante lezing. Hij prikt beelden door en zet er de werkelijkheid tegenover. Ik noem enkele voorbeelden. Het beeld: we gaan steeds jonger met pensioen. De werkelijkheid: ten opzichte van 2001 is het aantal 60-plussers dat nog werkt verdubbeld. Het beeld: jongeren zorgen voor ouderen. De werkelijkheid: ouderen zorgen voor jongeren. Vooral bij klusjes in huis, bij het helpen in de huishouding en opa’s en oma’s die passen op de kleinkinderen. De SCP-directeur noemt het gemiddelde huishoudinkomen van een 65+’er: € 32.000,- per jaar. De gemiddelde oudere komt bijna niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning.

TV-debat
De beschikking van de Europese Commissie komt ook in een debat voor TV Gelderland aan de orde. Ik debatteer hier vrijdagavond live met Frank van Blokland, directeur van de institutionele beleggers IVBN, over de woningmarkt. Een onmogelijke opgave om in zeven minuten in jip-en-janneketaal de problemen op de woningmarkt te ontrafelen. De institutionele beleggers verkochten veel woningen en zijn in de afgelopen jaren gekrompen van 300.000 woningen naar 133.000 woningen. Van Blokland geeft de schuld aan de corporaties. Door oneerlijke concurrentie is het bezit zo sterk afgenomen. Onzin, zo geef ik aan. De beleggers hebben flink verdiend door te verkopen en te weinig bijgebouwd. Dit komt door het terughoudende huurbeleid en het feit dat pensioenfondsen niet staan te trappelen om veel geld in vastgoed te beleggen. Na het debat spreken we af elkaar snel weer te spreken. Immers, er is meer dat ons bindt dan ons scheidt.

De wijken en het nieuwe kabinet
Minister van Middelkoop nodigde een dertigtal corporatiebestuurders uit om van gedachten te wisselen over de wijkaanpak. Eerder had hij hierover ook met de gemeenten gesproken. Deze minister kan niet veel anders dan op de winkel passen. Hij gaf aan onze ervaringen met de aanpak van de veertig wijken aan zijn opvolger door te geven. Er werd opgemerkt dat we vooral door moeten gaan op de ingeslagen weg. We hebben bij de bewoners van deze wijken verwachtingen gewekt en moeten deze inlossen. Start niet een discussie over de vraag of er meer of andere dan de huidige veertig wijken als prioriteitswijk moet worden aangewezen. Dit leidt af en vertraagt. Er werden zorgen geuit over de financiële polsstok. De financiën bij corporaties staan onder druk, die bij gemeenten niet minder. De vrees bestaat dat vooral de sociale pijler onder de wijkaanpak wel eens het kind van de rekening kan worden.

Cultuuromslag
De vastgoedfraude, de bouwfraude en de integriteitsproblemen bij woningcorporaties zijn voor het ministerie van VROM reden om de formateur van het nieuwe kabinet voorstellen voor te leggen om maatregelen te nemen. Eerder was ik hierover geïnterviewd en deze week zijn mensen uit de kring van ontwikkelaars, gemeenten, rijksoverheid, adviesbureaus, architecten en corporaties uitgenodigd om hier verder over te spreken. Een dia met krantenkoppen zet de toon. De rechtszaak tegen Paarlberg en de aangifte tegen Jaap van Gelder en Fer Felder van de Key worden naast elkaar gezet. Volstrekt ten onrechte. Ik geef aan dat zelfverrijking en zelfoverschatting te vaak door elkaar worden gehaald. Criminaliteit komt helaas overal voor, ook in de vastgoedbranche, en moet te vuur en te zwaard worden bestreden. De aanwezigen zijn het er over eens dat er een cultuuromslag noodzakelijk is. De sfeer van stoere jongens die indrukwekkende deals maken moet de wereld uit. Ik noteer een nieuw woord: ‘moresprudentie’. Duidelijk moet worden wat wel en wat niet door de beugel kan.

Jim Schuyt (31 mei – 4 juni 2010)