Corporaties zijn gelieerd aan de vastgoedsector en deze heeft bij de Belastingdienst geen goede reputatie. Ondanks de aanvankelijke aarzeling is men er toch aan begonnen.

Verdiend vertrouwen bij horizontaal toezicht door de Belastingdienst – de Alliantie investeert nog steeds, ook in Amsterdam Nieuw-West – wijkaanpak ontbreekt in regeerakkoord maar we blijven actief in de wijken

Toezicht en de Belastingdienst
Raar maar waar, de relatie tussen woningcorporaties en de Belastingdienst is uitstekend. Dit komt niet omdat corporaties het fijn vinden om belasting te betalen. Het besluit om corporaties winstbelasting te laten betalen was en is immers omstreden. Volgens mij heeft het te maken met het niet-politieke karakter van deze dienst De Belastingdienst voert slechts politiek genomen besluiten uit. Hierdoor gaat het tussen de Belastingdienst en de corporaties alleen om de kwaliteit van de argumenten. De Vernieuwde Stad heeft samen met de Belastingdienst een bijeenkomst georganiseerd over horizontaal toezicht. In een tijd waarin zelfregulering uit is en ferm verticaal toezicht de boventoon voert, lijkt horizontaal toezicht niet van deze tijd. Bij horizontaal toezicht is vertrouwen het vertrekpunt: verdiend vertrouwen. Corporaties hebben de zaken voor elkaar: de organisatie is op orde en transparantie voert de boventoon. Bij horizontaal toezicht voert de Belastingdienst steekproefsgewijs controles uit. In mijn inleidend praatje wijs ik erop dat het niet te veel en niet te weinig betalen van belasting een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen is. De Alliantie was twee jaar geleden de eerste woningcorporatie die met de Belastingdienst een convenant sloot over horizontaal toezicht. Ik vind de winst dat deze vorm van toezicht een grote prikkel is om de organisatie op orde te brengen en te houden. Voor de Belastingdienst heeft deze vorm van toezicht ook voordelen. De kwaliteit van de aangiften worden steeds beter. In eerste instantie vraagt het om meer inzet van mensen, later verdient het zich terug en kost horizontaal toezicht minder ambtelijke inzet. Corporaties zijn gelieerd aan de vastgoedsector en deze heeft bij de Belastingdienst geen goede reputatie. Ondanks de aanvankelijke aarzeling is men er toch aan begonnen. De ervaringen zijn positief en uitbreiding van horizontaal toezicht is een wenkend perspectief. Het is gebaseerd op vertrouwen, en wat is daar mis mee?

Een verkeerd beeld
Deze week komt het bericht naar buiten dat Far West wordt ontbonden. Drie Amsterdamse corporaties bundelden in Far West hun krachten om de wijk Nieuw-West te verbeteren. De investeringscapaciteit staat onder druk en de verkoop van nieuwe woningen in deze wijk blijft onder de maat. Ik heb grote moeite met het beeld dat zowel corporaties als de gemeente Amsterdam oproepen. In de sterkste woningmarkt van Nederland lijkt alles ineens kommer en kwel. Het lijkt erop dat corporaties vanaf nu op hun handen gaan zitten. Ook de verantwoordelijk wethouder Maarten van Poelgeest straalt een en al somberheid uit. De laatste jaren zijn de investeringen van gemeenten en corporaties enorm gestegen. Volgens mij zijn ze de laatste tien jaar verdubbeld. Nu de bomen niet meer tot de hemel reiken en de financiële polsstok bij gemeenten en corporaties korter is, moet er worden getemporiseerd. Projecten worden kleiner van omvang. Sloop en vervangende nieuwbouw zijn duur en dus worden er in de komende jaren minder woningen gesloopt. Er komt meer nadruk op het verbeteren van bestaande woningen. Dit alles betekent toch geen rampspoed? Ik vind in ieder geval van niet. De Alliantie heeft de afgelopen tijd ongeveer 20% getemporiseerd, maar blijft flink investeren. Ook in Amsterdam, ook in Nieuw-West.

Anticyclisch investeren
Deze week schrijf ik mijn voorwoord bij onze begroting voor 2011. Het gaat hier om een eerste concept en reacties zijn welkom. Ik sta stil bij onze investeringscapaciteit en stel vast dat we twee jaar geleden nog 350 miljoen investeerden en nu 310 miljoen. Dit is en blijft in mijn ogen een enorm bedrag. Er vindt wel een verschuiving plaats van nieuwbouw naar de bestaande woningvoorraad. We moeten voorkomen dat we hierin doorschieten. Nieuwbouw blijft belangrijk. Er is immers in ons werkgebied nog steeds een enorme vraag naar woningen en nieuwbouw is ook van groot belang om onze woningvoorraad te vernieuwen. Ik stel vast dat in het regeerakkoord weinig tot niets over de wijken staat. De Alliantie, en met ons vele collega’s, investeerden al flink in de wijken vóór minister Vogelaar de wijkaanpak aanprees. Wij stortten ons vervolgens op de Vogelaarwijken. Nu de wijken politiek minder interessant lijken, zijn en blijven we actief in de wijken. Nu de resultaten van de wijkaanpak zichtbaar worden, mogen we niet met de rug naar de wijken gaan staan. Ook als het kabinet geen geld meer voor de wijken over heeft. Dit is pas echt anticyclisch investeren.

Jim Schuyt, 18 – 22 oktober 2010