Het is weer de tijd dat corporaties zich verantwoorden. De jaarrekening nadert zijn afronding en het volkshuisvestingsverslag is in concept gereed. Het zijn weer indrukwekkende documenten.

Lezersreacties op betoog bij Volkshuisvestingsverslag gevraagd – borgbare activiteiten en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw – nieuwe voorzitter Aedes – debat woningmarkt in Buitenhof – staatssecretaris De Jager belooft notitie VPB en aandacht voor toepassing Koopgarant in Amsterdam

Tijd voor verantwoording
Het is weer de tijd dat corporaties zich verantwoorden. De jaarrekening nadert zijn afronding en het volkshuisvestingsverslag is in concept gereed. Het zijn weer indrukwekkende documenten. Ik schrijf –traditiegetrouw– een uitgebreid betoog voor het volkshuisvestingsverslag. Ik beschouw de buitenwereld en geef aan welke invloed die heeft op het reilen en zeilen bij de Alliantie. Ik kies de crisis als rode draad. Aan het eind van mijn verhaal citeer ik Den Uyl. Tijdens de eerste oliecrisis – begin jaren zeventig- sprak hij de legendarische woorden ‘het wordt nooit meer zoals het vroeger was’. Dit geldt ook voor de huidige crisis en de woningmarkt. Ik geef aan dat de aanzienlijke vermogens die de corporaties na de brutering hebben opgebouwd te danken zijn aan vooral de lage rente en de stijging van de huizenprijzen. Door de honderden miljarden euro’s en dollars die in de economie worden gepompt, mag worden verwacht dat op termijn de rente stijgt. Daarnaast zullen de huizen niet of veel minder in waarde stijgen. Aan de vermogensgroei van corporaties – voorspel ik – is een einde gekomen. Het komt op inventiviteit en ondernemerschap aan. Mijn bijdrage aan het verslag is in concept gereed en ik nodig de lezers van mijn blog uit deze week op het verhaal te reageren. Reacties kan ik meenemen in mijn definitieve betoog.

Relatiedag
Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is jarig. Op vliegveld Valkenburg houdt het WSW haar relatiedag. Het is een uitstekende bijeenkomst met een indrukwekkende opkomst. De lezing van de econoom Arnoud Boot spreekt mij zeer aan. Hij vindt organisaties die tussen publiek en privaat opereren erg interessant. Corporaties dus. Boot benadrukt dat de kracht van corporaties is dat zij in goede tijden buffers kunnen opbouwen die in slechte tijden ingezet kunnen worden. Hij waarschuwt corporaties geen projecten op te pakken die projectontwikkelaars laten liggen. Hij stelt de zaal de retorische vraag: waarom zouden corporaties projecten gaan realiseren die ontwikkelaars te risicovol vinden? Het wordt  –aldus de econoom– voor corporaties al een hele klus in het huidige tijdsgewricht om de eigen opgave tot een goed einde te brengen. Het is ook duidelijk dat hij weinig op heeft met de S.S. Rotterdam. Arnoud Boot roept corporaties op zich te beperken tot, wat hij noemt, borgbare activiteiten. Minister Van der Laan levert ook een bijdrage aan het WSW-feestje en geeft aan dat de borgingsgrens zal worden geïndexeerd en naar gemiddeld 240.000 euro per woning gaat. Voor het overnemen van koopwoningen van projectontwikkelaars gaat de grens tijdelijk naar 350.000 euro. Ik blijf het uitermate vreemd vinden dat deze verhoging niet geldt voor het omzetten van eigen koopwoningen in huurwoningen.

Nieuwe voorzitter
De leden van Aedes benoemen op 23 april aanstaande een nieuwe voorzitter. De commissie ‘Vernieuwing structuur Aedes’ doet hiervoor een voordracht. Ik maak deel uit dit gezelschap. Een drietal leden, waaronder de voorzitter van de Raad van Commissarissen van onze branchevereniging, Hans Alders, voeren gesprekken met kandidaten. Vrijdagavond worden de overige leden geïnformeerd over de bevindingen van de gesprekken en wordt er gezamenlijk over de voordracht gesproken. Ik ben onder de indruk van de snelheid en zorgvuldigheid waarmee dit drietal zijn werk heeft gedaan. De keuze wordt gemaakt en het ligt in de bedoeling dat deze aanstaande dinsdag publiek wordt gemaakt.

Buitenhof
Ik ben door de redactie van het programma Buitenhof uitgenodigd om deel te nemen aan een debat over de woningmarkt. Ik word geacht het op te nemen tegen de Tweede-Kamerleden Staf Depla (PvdA) en Bas Jan van Bochove (CDA). In het voorgesprek vraagt de redacteur of ik het niet erg vind dat het twee tegen een wordt. Ik reageer met: in het geheel niet. Op zondagochtend tien uur word ik door een taxi opgehaald. De chauffeur woont op IJburg en huurt bij Ymere. Ik neem met hem de problemen op de Amsterdamse woningmarkt door en ik kan oefenen voor het debat straks. Als ik in de studio in Amsterdam aankom tref ik tot mijn aangename verrassing een collega van de Alliantie Gooi en Vechtstreek. Via ons intranet wist hij dat ik in Buitenhof zat en besloot de uitzending bij te wonen. Voorafgaande aan het onderwerp waarvoor ik ben gekomen, wordt staatssecretaris Jan Kees de Jager geïnterviewd over het naderend einde van de belastingparadijzen. Voordat we de lucht ingaan, wissel ik samen met Staf Depla met hem van gedachten over de integrale vennootschapsbelasting. Hij benadrukt dat in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, corporaties niet zijn achtergesteld ten opzichte van beleggers. Corporaties zouden door de aard van de activiteiten nooit vrijgesteld worden van het betalen van VPB. Ook niet als corporaties een strikte scheiding aanbrengen tussen beleggen en ondernemen. De staatssecretaris belooft hierover een notitie op te stellen en deze naar Depla en mij te sturen. Ik maak ook van de gelegenheid gebruik om aan te kaarten dat de Belastingdienst problemen heeft met het toepassen van Koopgarant In Amsterdam. Hij belooft hier aandacht aan te besteden. De presentator Peter van Ingen start met de actualiteit en vraagt wat ik vind van het besluit van minister Van der Laan om misstanden in corporatieland te gaan opsporen. Ik antwoord dat ik het prima vind. Corporatiebestuurders – ik dus ook – hebben het meeste last van niet integere collega’s. Van Ingen vraagt aan de beide Kamerleden of ik wel deug. Er blijkt een ernstig vermoeden dat ik integer ben. Dit steek ik maar mooi op een willekeurige zondagmiddag in mijn zak. Als we aan de woningmarkt toekomen, geef ik aan dat deze geheel bewegingloos is. Huurders blijven zitten waar ze zitten en verroeren zich niet. De mutatiegraad daalt iedere dag. Wat er op de koopwoningmarkt gebeurt, kunnen we in de krant lezen. Alle ogen van het kabinet zijn gericht op de financiele markt en de arbeidsmarkt. De woningmarkt is het stiefkindje. Ik vind het treurig dat de tien gouden jaren van de woningmarkt die achter ons liggen, niet zijn gebruikt om de woningmarkt te hervormen. PvdA en CDA houden elkaar in gijzeling: CDA blijft tegen het beperken van de aftrek van hypotheekrente en de PvdA wil niets weten van een ander huurbeleid. In Bas Jan van Bochove blijken we een warm pleitbezorger te hebben van ons experiment Huur op Maat. Bij Staf Depla moeten we op dit punt nog zendingswerk verrichten. Om half vier word ik weer thuis afgezet en ik neem de tijd om te reageren op de vele leuke sms-berichten die ik naar aanleiding van de uitzending ontving.

Jim Schuyt (30 maart – 5 april)