Ieder kabinet maakt een speerpunt van ‘vermindering regeldruk’. Ik voorspel dat een nieuw kabinet geen uitzondering op deze regel wordt. Het is bizar is dat in de praktijk er alleen maar regels bijkomen.

Veel corporaties trekken aan de noodrem – over scenarioplanning op de SS Rotterdam – corporaties moeten Europaproof worden – de administratieve lasten nemen niet af maar toe

Gezond
De laatste week hoor ik dat steeds meer corporaties aan de rem trekken. Corporaties trekken zich uit gebieden terug en schrappen investeringen. Hierbij gaat het niet om ‘mag het een onsje minder’, maar om rigoureuze ingrepen. Zelfs het budget voor onderhoud is bij sommige niet meer heilig. Eerder verwachtte ik dat corporaties ten opzichte van hun meerjarenplanning ongeveer 20% minder zouden gaan investeren. Als ik afga op de berichten zou dit wel eens flink meer kunnen worden. Voor de Alliantie gaat dit niet op. Afgelopen vrijdag boog de directie zich over de begroting voor 2011. We stelden vast dat de financiële positie van de Alliantie gezond is. We denken dat dit komt doordat wij eerder dan veel andere corporaties een kleine 20% van onze investeringen uitstelden en eerder op kasstromen zijn gaan sturen. We zien wel verschuivingen in onze opgave. We denken minder woningen te slopen en meer geld uit te geven aan de bestaande woningvoorraad, vooral aan investeringen in energiebesparing. Het aantal nieuw te bouwen woningen willen we op peil houden. We gaan er wel vanuit dat we hiervoor minder geld hoeven uit te trekken. Als veel corporaties nu al aan de noodrem trekken, wat moet er dan wel niet gebeuren als een nieuw kabinet corporaties laat meebetalen aan de bezuinigingen? Ik houd mijn hart vast voor de effecten op de economie en de werkgelegenheid als corporaties, gemeenten en bedrijven steeds minder gaan investeren.

Geen verstand van
Het WoonNetwerk buigt zich deze week over scenarioplanning. Tegen de achtergrond van alle onzekerheden om ons heen is dit geen overbodige luxe. Bij scenarioplanning gaat het niet om voorspellen van de toekomst, noch om waarheden. Het gaat om wat kan gebeuren. Shell is beroemd om zijn scenarioplanning en wordt steevast als voorbeeld gebruikt. Ook wij zijn van plan met scenario’s te gaan werken. Hierbij gaan we uit van krimp of groei in de economie en privatisering of nationalisering van de volkshuisvesting. Dit jaar gaan we de risico’s die we lopen nog eens op een rijtje zetten en ‘wat-als-analyses’ maken. Bijvoorbeeld wat is het effect als de rente met x% stijgt. Wat is het effect van het Japan-scenario: geen economische groei. Geen inflatie en superlage rente. Dit als opmaat voor de echte scenarioplanning. De bijeenkomst vindt plaats op de SS Rotterdam. Ik was er nog niet geweest. Als ik kom aanrijden ben ik onder de indruk: wat een prachtig schip. Ik moet toegeven dat ik er de 260 miljoen aan investeringen niet aan afzie. Het is vast en zeker een krachttoer om de exploitatie rond te krijgen. Het doet me denken aan hetgeen de financiële baas van de Rabobank antwoordde toen hem werd gevraagd naar de lessen die hij heeft geleerd van investeringen die achteraf verkeerd uitpakten. Zijn antwoord: het gaat fout als je investeert in iets waar je niet echt verstand van hebt.

Geen big bang
Ik lever een bijdrage aan een seminar over Europa en de volkshuisvesting. ‘Europa’ leeft bij volkshuisvesters en het is druk op de bijeenkomst. We staan ruim drie maanden voor de invoering van de beschikking. Hoewel er nog geen sancties op staan (deze zijn aan de orde als de herziening van de Woningwet een feit is), worden wij vanaf 1 januari aanstaande geacht een administratieve scheiding te maken tussen activiteiten die we met en zonder staatssteun uitvoeren. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat we sociale huurwoningen alleen toewijzen aan huishoudens met een jaarinkomen van maximaal € 33.000. Landelijk zijn we er nog niet klaar voor. De volkshuisvesting zou ernstig geschaad worden als wij vanaf volgend jaar geen woningen met een huur boven de € 648 per maand meer kunnen bouwen. Om middeldure huurwoningen te kunnen financieren is nog niets geregeld. Ook moeten corporaties nog flink wat werk verzetten om over enkele maanden ‘Europaproof’ te zijn. Een werkgroep van de Alliantie heeft op een rijtje gezet wat er zoal moet gebeuren. Niet alleen de administratieve processen moeten worden gescheiden. De huisvestingsverordeningen moeten worden aangepast en in de automatisering moeten de nodige veranderingen worden aangebracht. De voorzitter van het seminar, prof. Hugo Priemus, pleitte voor een geleidelijke invoering van de beschikking. Een big bang op 1 januari aanstaande leidt volgens hem tot grote problemen.

Lasten
Ieder kabinet maakt een speerpunt van ‘vermindering regeldruk’. Ik voorspel dat een nieuw kabinet geen uitzondering op deze regel wordt. Het is bizar is dat in de praktijk er alleen maar regels bijkomen. Dit is een breed maatschappelijk verschijnsel en beperkt zich dus niet tot de volkshuisvesting. De administratieve lasten nemen hand over hand toe, ook door de regels die de Europese Commissie de volkshuisvesting oplegt. De vermindering van de regeldruk is dus een sprookje.

Jim Schuyt (6-10 september 2010)