Corporaties kunnen de beschikbaarheid alleen garanderen als het Rijk hiervoor passende investeringscondities schept. Gelukkig delen veel leden van Aedes dit standpunt. Rijk en corporaties hebben als het gaat om de betaalbaarheid en beschikbaarheid een onderscheiden, maar gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Sterkste reputatie – pact voor duurzame samenleving – standpunt Aedes verwerpelijk én gevaarlijk

Lijstjes
De Quote 500 van de rijkste Nederlander en de 200 invloedrijksten van de Volkskrant zijn wellicht de bekendste lijstjes. Ook de volkshuisvesting kent ze. De Alliantie doet in de top mee. We waren genomineerd voor de Cobouw Award 2011 voor de beste opdrachtgever. We kregen ook een nominatie voor Het Glazen Huis. Dit is de jaarverslagprijs die wordt uitgereikt aan de meest transparante corporatie. Voor beide prijzen blijft het bij een nominatie. We zijn ook genomineerd voor de Deloitte F.G. Kordes-Trofee, de prijs voor het beste jaarverslag in de publieke sector. Ikzelf ben door het Strategie Platform Woningcorporaties genomineerd voor ‘Influencer of the Year 2012’. De Kordes-Trofee wordt half december uitgereikt en de prijs voor de invloedrijkste volkshuisvester in maart volgend jaar. Als klap op de vuurpijl eindigen we deze week op de eerste plaats van de ranglijst van de ‘Building Business Reputatie Monitor’. In de categorie woningcorporaties hebben we de sterkste reputatie. Van verschillende kanten word ik hiermee gefeliciteerd, onder meer door Roel Steenbeek en Bert Keijts, de aanvoerders van respectievelijk Ymere en Portaal. Zij wonnen deze prijs eerder. Ik heb bij dergelijke nominaties en prijzen een dubbel gevoel. Enerzijds heb ik de natuurlijke neiging dit soort lijstjes te relativeren: ‘Wat zegt dat nou? Gewoon je stinkende best blijven doen’, denk ik dan. Anderzijds is een nominatie of een prijs ook leuk. Als je niet in de top meedoet, knaagt dat – ondanks de relativering – toch. Met het winnen van de Building Business Reputatie Monitor zijn we zo blij dat we donderdag alle medewerkers op gebak trakteren.

Circulaire economie
De gemeente Amersfoort en de Kamer van Koophandel organiseren deze week een conferentie over Duurzame Economie. Herman Wijffels houdt een inspirerend verhaal. Hij pleit voor een circulaire economie: productie als onderdeel van de kringloop. We moeten werken zoals de natuur dat doet: die gooit ook niets weg. Het gaat niet om het bezit van dingen, maar om de functionaliteit. Een fabrikant van wasmachines  – aldus Wijffels – moet niet een apparaat, maar 2000 wasbeurten verkopen. Hierdoor komt de nadruk op levensduur te liggen. Hij onderkent vier crises: een financiële, een ecologische, een economische en een sociaal-organisatorische. We kunnen ons niet veroorloven om na deze crises de draad gewoon weer op te pakken. Op alle fronten moet het anders. Het rijkste deel van de wereld kan niet blijven doorgaan met het verder vergroten van de financiële en ecologische schulden. Vanuit de zaal werd hem gevraagd of hiermee het einde van het kapitalisme in zicht komt. Even aarzelt de voormalige Rabo-topman, om vervolgens te antwoorden met ’Ja, van het aandeelhouderskapitalisme’. Ik was gevraagd kort te reageren op het indringende pleidooi van Herman Wijffels. Ik pleit voor meer verbinding tussen het bedrijfsleven en de rijksoverheid. In de jaren negentig was ik nauw betrokken bij het duurzaam bouwen (DuBo). Ik was onder meer één van de initiatiefnemers en eerste voorzitter van het Nationaal DuBo Centrum. In die tijd viel me op dat duurzaamheid van de overheid was en het bedrijfsleven het als een bedreiging zag. Het lijkt nu de omgekeerde wereld. De rijksoverheid betreedt het strijdperk van de duurzaamheid op kousenvoeten, terwijl grote delen van het bedrijfsleven investeren in duurzaamheid. Desso tapijten, Heineken en Unilever zijn hiervan voorbeelden. Ook in de regio Amersfoort zijn er tal van bedrijven en bedrijfjes die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben. Ik pleit ervoor dat het Rijk een voorbeeld neemt aan Duitsland en meer prioriteit geeft aan duurzaamheid. De overheid en het bedrijfsleven zouden een pact moeten sluiten voor een duurzame samenleving.

Betaalbaarheid
Op het Aedescongres deze week in Zwolle staat de betaalbaarheid van het wonen centraal. Inzet van het debat is de stelling van het Aedesbestuur dat het Rijk verantwoordelijk is voor de betaalbaarheid, en niet de corporaties. Corporaties moeten een markthuur vragen en het Rijk moet met de huurtoeslag de betaalbaarheid garanderen. De corporaties zijn ervoor verantwoordelijk dat er voldoende sociale huurwoningen beschikbaar zijn. Over het standpunt van het bestuur van Aedes is via de sociale media stevig gedebatteerd. Ik vind het een verwerpelijk en gevaarlijk standpunt. Verwerpelijk, aangezien corporaties sedert jaar en dag medeverantwoordelijkheid dragen voor de betaalbaarheid en deze bij corporaties in goede handen is. De beschikbaarheid én betaalbaarheid onderscheiden ons van particuliere verhuurders en institutionele beleggers. Gevaarlijk, aangezien het de legitimiteit van corporaties aantast. Daarnaast zal het Rijk niet toestaan dat corporaties markthuur hanteren en de rekening van de huurtoeslag bij het Rijk leggen. Huurinkomsten worden verder afgeroomd om de huurtoeslag te kunnen betalen. Ook het claimen van de exclusieve verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid van sociale huurwoningen vind ik onverstandig. Corporaties kunnen de beschikbaarheid alleen garanderen als het Rijk hiervoor passende investeringscondities schept. Gelukkig delen veel leden van Aedes dit standpunt. Rijk en corporaties hebben als het gaat om de betaalbaarheid en beschikbaarheid een onderscheiden, maar gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Jim Schuyt
(14-18 november 2011)