Het belangrijkste is dat we met de huidige WSW-borging een uitermate efficiënt en effectief instrument hebben om geld te lenen voor onze investeringen. Er is nog nooit een beroep gedaan op de garantstelling. We trekken financiering aan tegen een prijs waarvan je zonder staatssteun alleen maar kunt dromen. Tegen de achtergrond van de huidige onzekerheden op de financiële markten moeten we niet gaan avonturieren met een staatssteunloze corporatiesector.

Proef voor iedere starter – gezamenlijke woningfondsen – WSW en de kapitaalmarkt – 200 corporaties in 2050

Zonder staatssteun
Het huisvesten van de middeninkomens is sinds de beschikking van de Europese Commissie (EC) een geliefd onderwerp op seminars en congressen. Op een seminar geef ik aan hoe de Alliantie middengroepen wil huisvesten. Een groot deel van de huurwoningen die wij verkopen is bereikbaar voor huishoudens met een inkomen tussen € 33.000 en € 43.000. We zetten Koopgarant en startersleningen in. Bijna 40% van de  huurwoningen verkopen we op basis van de Koopgarantformule. Huurders van de Alliantie die jonger zijn dan 35 jaar kunnen van ons een huurwoning kopen met een renteloze lening van maximaal 20% van de verwervingskosten. Bij wijze van proef breiden we tot 1 augustus aanstaande de regeling uit naar iedere starter. Dus ongeacht of hij of zij huurder is van de Alliantie. Om middeninkomens een huurwoning aan te kunnen bieden, bouwen we in de komende jaren gemiddeld 200 woningen met een huur boven de staatssteungrens van € 650 per maand. Om middeldure huurwoningen te bouwen, werken we ook samen met institutionele beleggers. In gezamenlijke woningfondsen willen we woningen bouwen met een huur tussen de € 650 en € 850. Slechts 3% van onze woningen heeft een huur boven de € 650 per maand. Dit aandeel gaan we in de komende jaren vergroten, waardoor we meer woningen aan lage middenkomens kunnen toewijzen.

Zelfoverschatting
Op hetzelfde seminar werd door een corporatie aangegeven dat zij de beschikking van de EC aan haar laars lapt en ook sociale huurwoningen toewijst aan huishoudens die meer verdienen dan € 33.614 per jaar. In plaats van het toegestane maximum van 10% wordt door deze corporatie nu al 18% van de sociale huurwoningen aan middeninkomens toegewezen. Ik vind dit onverantwoord. De sancties kunnen ingrijpend zijn en inhouden dat de grensoverschrijdende corporatie geen staatssteun meer krijgt.
Er is een groeiend aantal corporaties dat hier een oplossing voor heeft: weg met de staatssteun. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw zou zich moeten omvormen tot een onderlinge borging zonder achtervang van gemeenten en Rijk. Borging door het WSW verzekert corporaties van toegang tot de kapitaalmarkt. Ik vind het een vorm van zelfoverschatting dat we zonder achtervang deze toegang houden. Nog los van het gegeven dat het vormen van een onderlinge borging geen sinecure is en de corporatiesector niet uitblinkt door grote onderlinge solidariteit. Het belangrijkste is dat we met de huidige WSW-borging een uitermate efficiënt en effectief instrument hebben om geld te lenen voor onze investeringen. Er is nog nooit een beroep gedaan op de garantstelling. We trekken financiering aan tegen een prijs waarvan je zonder staatssteun alleen maar kunt dromen. Tegen de achtergrond van de huidige onzekerheden op de financiële markten moeten we niet gaan avonturieren met een staatssteunloze corporatiesector.

Ben Spelbos
Op de bijeenkomst ‘Housing the future 2050’ neemt Ben Spelbos afscheid als accountant van PWC. Samen met Piet Klop van Deloitte behoort Ben al jarenlang tot de meest beeldbepalende accountants voor woningcorporaties. Hij is adviseur van veel corporaties en het ministerie van BZK. Kenmerkend voor Ben is zijn niet aflatende inzet voor good governance en transparantie bij corporaties. Hij is onder meer de initiatiefnemer van Het Glazen Huis. Ik mag hem toespreken. Onder mijn arm heb ik een stapeltje jaarverslagen. Ik steek het jaarverslag van woningcorporatie SCW, waarvan ik indertijd de bestuurder was, uit 1998 in de lucht: 34 pagina’s. Ben Spelbos was de accountant. Ik til het jaarverslag van 2010 van de Alliantie de lucht in. Bijna 200 pagina’s. Ben Spelbos is de accountant. Als dat zo doorgaat telt het jaarverslag van de Alliantie in 2050 1400 pagina’s. Ik vraag Ben of hij deze ontwikkeling als voorzitter van de werkgroep Toegelaten instellingen van de Raad voor de jaarverslaglegging niet heeft kunnen keren? Nee, dus. Hij reageert met de opmerking dat met de nieuwe richtlijnen de verslaglegging er niet dunner op zal worden. Tijdens de bijeenkomst wordt de aanwezigen een flink aantal stellingen voorgelegd. Eén luidt: het aantal corporaties is in 2050 substantieel kleiner. 70% is het met deze stelling eens. Dit spoort met de voorspelling van ABN AMRO. Deze bank voorspelt dat het aantal corporaties naar 200 gaat. Ik deel deze mening. Fusies zijn de meest effectieve manier om taken en middelen te matchen.

Jim Schuyt (23 – 27 mei 2011)