Donderdag en vrijdag zit de concerndirectie ‘op de hei’. De drie dagen die eraan voorafgingen waren plezierig gevuld. In het dagelijks bestuur van De Vernieuwde Stad nemen we de lopende dossiers door.

Daling bouwproductie – wonen en zorg – financiële continuïteit, energetische maatregelen en beweging op de woningmarkt – vertrekvergoeding Willem van Leeuwen

Hoe word ik corporatiebestuurder
Donderdag en vrijdag zit de concerndirectie ‘op de hei’. De drie dagen die eraan voorafgingen waren plezierig gevuld. In het dagelijks bestuur van De Vernieuwde Stad nemen we de lopende dossiers door. Vooral het arrangement rijksoverheid en corporaties speelt de komende maand volop. Daarnaast buigen we ons over de rol die corporaties kunnen spelen bij het stimuleren van de bouwproductie. Duidelijk is dat dit alleen werkt als iedereen zijn beste beentje voorzet, dus ook rijk, gemeenten en provincies. Met de directeur van Digh (bemiddelt tussen corporaties in o.a. Zuid-Afrika en garantiegevende corporaties in Nederland) heb ik een gesprek over onze samenwerking met de collega-corporatie Communicare uit Kaapstad. Ik geef een interview voor een vakblad en heb een gesprek met iemand die de ambitie heeft om corporatiebestuurder te worden. Het komt regelmatig voor dat een ervaren bestuurder die zijn sporen in een andere sector heeft verdiend, met mij van gedachten wil wisselen over de vraag: ‘hoe word ik corporatiebestuurder?’ Op dinsdag laat de concerndirectie zich trainen in ‘hoe houden wij onze Vlootschouw?’ Deze schouw is gericht op talentvolle medewerkers. Later die dag bespreken onze financieel directeur en ik met onze accountant het conceptverslag van zijn bevindingen Op woensdag laat zich de crisis voelen. In de Stuurgroep Vathorst gaan we na wat de scherpe daling van de bouwproductie voor gevolg heeft voor de grondexploitatie. Duidelijk is dat de wijk enkele jaren later dan gepland klaar is en dat dit in de papieren loopt. In de avond is er een diner in verband met het afscheid van een bestuurder van een stichting waar ik deel van uitmaakte. Wij zijn met zijn zessen en verder blijft het restaurant leeg. Hoe lang houdt de eigenaar van dit restaurant het vol?

Ouderenhuisvesting en herinneringen
Ik lever een bijdrage aan een projectenmanifestatie over ouderenhuisvesting. Mijn presentatie gaat over het belang van prestatieafspraken met gemeenten. Ik geef onder meer aan dat 93% van de ouderen zelfstandig woont en dat dit aantal toeneemt. Ten minste 100.000 ouderen verblijven in een verzorgingshuis, maar zouden prima zelfstandig kunnen wonen. Het gaat hier vooral om mensen met een klein inkomen. Er is sprake van een verkeerde prikkel: doordat intramuraal verblijven de samenleving meer kost en een privé persoon minder, is het in zekere zin aantrekkelijk om in een verzorgingshuis te verblijven. Reeds in de tijd dat ik directeur van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV) was, stond het scheiden van wonen en zorg centraal. Vijftien jaar later is dit nog steeds actueel. Ik ben in mijn vrije tijd voorzitter van de Raad van Commissarissen van de Rabobank Amersfoort e.o. De Rabobank is – zoals bekend – een coöperatieve vereniging en overlegt regelmatig met de leden van de bank. Deze week was de afdelingsvergadering, waarvoor alle leden zijn uitgenodigd. Ik ben wederom onder de indruk van de opkomst. Een kleine 300 leden zijn aanwezig. Dit heeft ontegenzeggelijk ook te maken met presentatie van Erica Terpstra over topsport. Haar betoog is doorspekt met anekdoten. Na de bijeenkomst haal ik met haar oude herinneringen op. De SEV voerde in opdracht van het ministerie van VWS het experimentenprogramma ouderenhuisvesting uit. Als SEV-directeur overlegde ik over de voortgang van het programma regelmatig met staatssecretaris Erica Terpstra. Ook in die tijd had ze bepaald geen formele stijl van werken. Zij begroette de voorzitter van de SEV en mij steevast met: ‘ik houd van jullie’. Het ministerie van VROM was als het om het scheiden van wonen en zorg ging zeer terughoudend. Daar werd gevreesd dat VWS meer kwaliteit in de zorg wilde, op kosten van de volkshuisvesting. Erica trachtte de toenmalige staatssecretaris van VROM – Dick Tommel – te bewegen stappen te zetten in het scheiden van wonen en zorg. Terpstra schreef Tommel vaak briefjes met de aanhef: ‘Lieve Dick’. Deze pasten niet bij de Haagse omgangsvormen, waarbij een brief tussen bewindslieden vaak met ‘Amice’ begon. Ambtelijk vond men de ‘Lieve-Dick-brieven’ leuk, maar ongepast.

CD op de hei
Donderdag en vrijdag bevond de concerndirectie zich ‘op de hei.’ We zetten de kaders uit voor de begroting van 2010. We doen dit ieder jaar omstreeks deze tijd en ik vond het een van de beste bijeenkomsten in zijn soort. We kunnen ons niet permitteren om alleen maar naar 2010 en 2011 te kijken. We moeten er ook voor zorgen dat de begroting 2009 in de pas blijft lopen. Verkoop van huurwoningen is voor de dekking van onze investeringen van groot belang. We stellen vast dat we al 40% achterlopen op onze plannen. We bepalen onze prioriteiten. Voorop staat vanzelfsprekend onze financiële continuïteit. Niemand verwacht van ons dat we ons als het ware failliet investeren. We willen meer geld vrijmaken voor het treffen van energetische maatregelen. Vooral bij bestaande woningen. Ten slotte geven we vooral prioriteit aan die maatregelen die beweging op onze woningmarkt teweeg brengen. Bij andere investeringen, die weliswaar belangrijk zijn, maar niet bijdragen aan deze dynamiek gaan we ons de vraag stellen of deze niet getemporiseerd kunnen worden. Reguliere activiteiten zoals het planmatig onderhouden van onze woningen blijven buiten deze heroverweging. We spreken af al op korte termijn inzicht te hebben in wat dit betekent.

Het Bos-dilemma
In de loop van de week word ik gewaarschuwd dat er een nieuwe bananenschil is voor de woningcorporaties, namelijk de vertrekvergoeding van Aedes-voorzitter Willem van Leeuwen. Zaterdagochtend opent de Volkskrant met het bericht dat de scheidend voorzitter van Aedes één miljoen euro meekrijgt. De voorzitter van de Raad van Commissarissen van Aedes geeft in een verklaring aan dat de vergoeding voortkomt uit de afspraken die indertijd met Van Leeuwen zijn gemaakt. Ik vind dat er sprake is van twee waarheden die moeilijk te verenigen zijn: aan de ene kant ‘contract is contract’, maar aan de andere kant is een vergoeding van één miljoen niet uit te leggen. Had Wouter Bos niet eenzelfde dilemma toen hij zich moest verantwoorden over de bonussen bij ABN-AMRO?

Jim Schuyt (6 – 10 april)